EU-audit constateert tekortkomingen in de controle op olijfolie, ondanks een sterk regelgevingskader.

Samenvatting

De Europese Rekenkamer heeft vastgesteld dat de EU-regelgeving inzake de kwaliteit en veiligheid van olijfolie weliswaar toereikend is, maar dat de handhaving door de lidstaten ongelijkmatig verloopt, wat leidt tot lacunes in de controle op verontreinigingen en pesticideresiduen. De audit bracht zwakke punten aan het licht in de traceerbaarheidscontroles en laboratoriumanalyses, waarbij de meeste gevallen van niet-naleving werden toegeschreven aan degradatie in plaats van opzettelijke fraude. Dit leidde tot aanbevelingen voor verbeterd toezicht door de Commissie, meer duidelijkheid over de meng- en etiketteringsregels en betere richtlijnen voor controles op verontreinigingen en traceerbaarheidsregisters.

Er moet meer gedaan worden om ervoor te zorgen dat olijfolie die binnen en door de VS op de markt wordt gebracht, geconsumeerd en verhandeld, veilig is. Europeese Unie Voldoet volledig aan de kwaliteits- en veiligheidsnormen van de EU.

A speciaal rapport In een rapport van de Europese Rekenkamer (ECA) werd de effectiviteit van het EU-regelgevingskader onderzocht door de toepassing ervan in een aantal geselecteerde landen tussen 2018 en 2023 te evalueren.

Uit de audit bleek dat de bestaande regelgeving de kwesties rond de authenticiteit en kwaliteit van olijfolie voldoende aanpakt. traceerbaarheid.

Het rapport concludeerde echter dat deze regels niet altijd leiden tot effectieve controles in de praktijk, voornamelijk vanwege de ongelijke toepassing door de lidstaten.

Volgens het Hof ligt de voornaamste zwakte niet in het ontbreken van regels, maar in de wijze waarop deze worden gehandhaafd, gecontroleerd en gerapporteerd. Vervolgmaatregelen na niet-naleving – zoals herclassificatie, intrekking of sancties – worden niet altijd snel of consequent toegepast.

Voor de audit, Italië en Spain werden geselecteerd als belangrijke producenten, Griekenland als zowel producent als handelaar, en België als belangrijke import- en distributiemarkt.

Een belangrijke kwetsbaarheid die is vastgesteld, betreft verontreinigingen en bestrijdingsmiddel residuen. Het Hof merkte op dat de controle op dit gebied in de EU nog steeds ongelijkmatig is, grotendeels als gevolg van lacunes in de regelgeving.

Hoewel residuen van bestrijdingsmiddelen onder een duidelijk kader vallen en routinematig worden gecontroleerd door middel van risicogebaseerde bemonstering, zijn andere verontreinigingen – waaronder minerale oliën en weekmakers – onderworpen aan minder strenge EU-eisen.

Dergelijke stoffen kunnen in olijfolie terechtkomen door contact met verwerkingsapparatuur, smeermiddelen die in oliemolens of oogstmachines worden gebruikt, verpakkingsmaterialen, opslagtanks of transportcontainers.

Omdat de EU-regelgeving geen consistente limieten of minimumcontroles voor deze verontreinigende stoffen vaststelt, hanteren de lidstaten uiteenlopende benaderingen, vaak zonder gedocumenteerde risicoanalyse.

Hoewel de EU ongeveer 9 procent van haar olijfolie importeert, bleek uit het onderzoek dat de controles op verontreinigingen en pesticideresiduen in geïmporteerde oliën in de onderzochte landen beperkt of afwezig waren.

Er werden ook tekortkomingen geconstateerd in traceerbaarheidEen essentiële pijler voor de veiligheid en authenticiteit van olijfolie. Hoewel de EU-wetgeving basistraceerbaarheid vereist, specificeert zij niet hoe de controles moeten worden uitgevoerd, wat leidt tot uiteenlopende nationale interpretaties.

In sommige gevallen hebben de autoriteiten niet gecontroleerd of de op de etiketten vermelde herkomst in alle stadia van de toeleveringsketen traceerbaar was.

De ECA voegde eraan toe dat verschillen in methoden voor gegevensverzameling en rapportageformaten een zinvolle vergelijking van traceerbaarheidscontroles tussen lidstaten belemmeren, waardoor het voor de Europese Commissie moeilijk is om de algehele prestaties van het systeem te beoordelen.

In een casestudy over traceerbaarheid ontdekten auditors dat sommige producten niet volledig konden worden herleid tot hun aangegeven oorsprong, met name wanneer de toeleveringsketens meerdere lidstaten of bronnen buiten de EU omvatten.

Ondanks deze problemen merkte het Hof op dat Spanje en Italië een breed scala aan maatregelen implementeren die in grote lijnen overeenkomen met de EU-vereisten.

In Italië werd in alle gecontroleerde jaren voldaan aan het minimum aantal categoriecontroles, met uitzondering van de COVID-19-periode van 2020-21. De autoriteiten voerden ook aanzienlijk meer etiketteringscontroles uit dan vereist. In Spanje werd na 2020 niet consequent voldaan aan het minimum aantal categoriecontroles, maar dit werd gedeeltelijk gecompenseerd door gerichte controlecampagnes en extra inspecties.

Griekenland bleef consequent onder de minimale inspectiedrempels, terwijl België er over het algemeen wel aan voldeed.

De audit bracht ook zwakke punten in de laboratoriumanalyses aan het licht. Volledige conformiteitscontroles vereisen het testen van 15 fysisch-chemische parameters die de kwaliteit, versheid en authenticiteit beoordelen, waaronder vrije zuurgraad, peroxidegetal, ultravioletabsorptie-indices, vetzuursamenstelling, sterolen, wassen en alkylesters.

Volgens het rapport analyseerde alleen Spanje consequent alle 15 vereiste parameters gedurende de gehele gecontroleerde periode. Hoewel Italië, Griekenland en België meldden volledige conformiteitscontroles uit te voeren, testten laboratoria in de praktijk niet altijd alle parameters voor elk monster.

De ECA stelde dat deze discrepantie een structurele kloof blootlegt tussen administratieve rapportage en de daadwerkelijke laboratoriumactiviteit, verergerd door ongelijke laboratoriumcapaciteit, lacunes in accreditatie en vertragingen bij het testen.

Hierdoor lijken sommige olijfolies formeel aan de voorschriften te voldoen, terwijl ze aan een grondiger onderzoek ontsnappen.

Een van de belangrijkste bevindingen van de audit is dat de meeste gevallen van niet-naleving voortkomen uit degradatie in plaats van opzettelijke overtredingen. bedrog.

De rechtbank constateerde een duidelijke discrepantie tussen de laboratoriumresultaten en de sensorische beoordelingen. Hoewel 93 procent van de monsters voldeed aan de aangegeven categorie op basis van chemische analyse, voldeed slechts 68 procent aan dezelfde norm bij organoleptische beoordelingen.

Veel oliën slagen niet voor de sensorische beoordeling vanwege degradatie, veroudering of slechte opslag, wat gebreken kan veroorzaken zonder dat de chemische drempelwaarden worden overschreden. Hierdoor kunnen consumenten oliën kopen die niet aan de verwachtingen binnen de categorie voldoen, zelfs als er geen sprake is van opzettelijke fraude.

De ECA benadrukte de beste praktijken in Italië en Spanje, waar sensorische panelbeoordelingen systematisch zijn geïntegreerd in conformiteitscontroles en vervolgacties in gang zetten wanneer non-conformiteit wordt geconstateerd.

Beide landen hanteren ook risicogebaseerde inspectiestrategieën, waarbij risicovollere bedrijven voorrang krijgen op basis van verwerkte volumes, marktpositie en nalevingsgeschiedenis, met controles die de gehele toeleveringsketen omvatten.

Italië en Spanje werden verder genoemd vanwege hun afschrikwekkendere sanctiesystemen, met boetes die de productvolumes en de economische voordelen van verkeerde etikettering weerspiegelen. Italië werd met name geprezen voor de relatief snelle handhaving en de verplichte elektronische traceerbaarheidsregisters, die massabalanscontroles mogelijk maken die de EU-vereisten overtreffen.

Tot slot concludeerde het Hof dat het toezicht van de Europese Commissie onvoldoende blijft, omdat de jaarverslagen van de lidstaten vaak onvolledig en niet vergelijkbaar zijn.

Volgens de ECA beschikt de Commissie niet over gedetailleerd inzicht in nationale risicoanalyses, controleplannen en operationele procedures, waardoor sommige lacunes in de handhaving pas via audits aan het licht komen.

Het Hof heeft daarom aanbevolen het toezicht van de Commissie te versterken, de menging te verduidelijken en etiketteringsregelshet verbeteren van de richtlijnen voor het controleren op verontreinigingen – ook bij import – en het ondersteunen van de ontwikkeling en interoperabiliteit van traceerbaarheidsregisters in de hele EU.