Zonne-energieverbod in Italië dwingt ontwikkelaars tot olijfolieproductie

Samenvatting

Ondanks een verbod op grootschalige zonne-energieprojecten op landbouwgrond in Italië, stappen sommige projectontwikkelaars over op agro-fotovoltaïsche projecten om de installaties voort te zetten. CCE Italia produceerde met succes olijfolie uit een van haar agro-PV-projecten, wat de potentie van de combinatie van hernieuwbare energie en landbouw onderstreept en zo een concurrentievoordeel oplevert.

Ondanks een verbod in grootschalige zonne-energieprojecten op landbouwgrond in Italië ligt de sector op koers voor recordinstallaties.

In plaats van te wachten op de uitkomst van een gerechtelijk onderzoek naar het verbod of projecten helemaal te staken, maken sommige projectontwikkelaars gebruik van de uitzondering voor zogenoemde agro-fotovoltaïsche (PV) projecten, waarbij zonnepanelen op een hoogte van minimaal 2.1 meter boven de grond worden geïntegreerd in lopende landbouwactiviteiten.

Een van de bedrijven die de overstap maakt, is CCE Italia, dat olijfolie produceerde via een van zijn agri-PV-projecten in Midden-Italië. 

"Bedrijven zoals het onze moeten evolueren van zonne-PV naar agrarische zonne-PV-projecten', vertelde Sandro Esposito, algemeen directeur van CCE Italia. Olive Oil Times“Dit is een nieuwe economische sector waarin we de agrarische kant perfect kunnen combineren met het bedrijfskundige aspect.”

Esposito ontdekte 1,130 olijfbomen op een perceel grond dat door het bedrijf was gekocht voor de installatie van zonnepanelen in de gemeente Canino in de regio Lazio.

Met de goedkeuring van het Landbouwwetbesluit in mei 2024 zag hij een kans om de hernieuwbare energiebronnen van het bedrijf te benutten en zo een concurrentievoordeel te creëren in de landbouwsector.

Het bedrijf investeerde € 200,000 in de verplaatsing van 290 Canino-bomen, die tussen de 50 en 70 jaar oud waren, om ruimte te maken voor een compactere fotovoltaïsche opstelling, 57 extra Canino-bomen te planten en een op zonne-energie werkend irrigatiesysteem te installeren.

Eind 2024 oogstte CCE Italia voor het eerst olijven en produceerde 700 flessen biologische olijfolie op hetzelfde landgoed als de 14-megawatt zonne-energiecentrale, die naar verwachting dit jaar op het net wordt aangesloten.

Esposito zei dat het gebruik van zonne-energie de irrigatiekosten van het bedrijf aanzienlijk heeft verlaagd en verminderde de koolstofvoetafdruk van de olijfolie. 

""De energie die nodig is voor de productie komt uitsluitend uit hernieuwbare bronnen", zei hij. ​"De CO2-voetafdruk van deze olijfolie is dus negatief', aldus de woordvoerder. Hij wijst daarbij op aanvullende technologie om koolstof af te vangen in de zonne-energiecentrale.

In plaats van de olijfolie te verkopen, gaf Esposito aan dat het bedrijf de flessen weggeeft en ze gebruikt als communicatiemiddel om de synergie tussen de olijfolieproductie en andere landbouwactiviteiten, evenals de ontwikkeling van zonne-energie, te bevorderen.

"Bij de evaluatie van het oude bedrijfsmodel heb je uiteindelijk invloed op de kapitaaluitgaven voor de opbouw [van de agrarische kant van het agri-PV-project], maar je hebt ook nog de inkomstenstroom die je verkrijgt uit de verkoop [van de wijn of olijfolie]", zei hij.

Elemens Energy Boutique Consulting uit Milaan schatte dat 62 procent, oftewel 94 gigawatt, van de zonne-energieprojecten waarvoor in Italië een vergunning wordt aangevraagd, niet onder het verbod zouden vallen, omdat ze zouden profiteren van de uitzondering voor agrarische PV-projecten.

Esposito wil van olijfolieproductie uitbreiden naar kaas- en wijnmakerij met nieuwe agrarische PV-ontwikkelingen rond wijngaarden en schapenweiden, maar hij betreurt de politieke aspecten achter het verbod.

""Als we in 2050 in al onze behoeften willen voorzien met hernieuwbare energiebronnen, hebben we slechts twee procent van alle landbouwgrond in Italië nodig", zei hij. Volgens Italia Solare is slechts 0.13 procent, oftewel 16,600 hectare, van de beschikbare landbouwgrond in Italië voorzien van grootschalige zonne-energie. 

Ondanks de bewering van Esposito is er in sommige delen van de agrarische sector in het land aanzienlijke weerstand tegen grootschalige zonne-energie. 

Coldiretti, de machtigste boerenvakbond van Italië, was blij met het verbod toen het werd aangekondigd. Volgens hem is het nodig om te voorkomen dat institutionele beleggers grote stukken landbouwgrond opkopen om er zonne-energieprojecten te ontwikkelen of deze tegen een hogere prijs aan projectontwikkelaars te verkopen. 

"We kunnen de sluiproute van fotovoltaïsche energie niet accepteren”, zegt Luigi Pio Scordamaglia, directeur internationaal beleid van Coldiretti. ​"We willen de traagheid van een regering die heeft besloten niet te investeren en de irrigatie te verbeteren niet accepteren. We willen het volledige productiepotentieel van dat land opnieuw realiseren.”

Esposito en andere projectontwikkelaars en adviseurs in de sector ontkennen dat er sprake is van speculatie. Sterker nog, andere boeren hebben de samenwerking tussen zonne-energieontwikkelaars en boeren als een reddingslijn gezien. 

"“Fotovoltaïsche energie is voor ons een redding, een geschenk uit de hemel”, zegt Emanuele Bocchicchio, een boer uit de zuidelijke regio Basilicata. vertelde de Financial Times. 

Bocchicchio verdient € 3,000 per hectare per jaar met de 44 hectare die hij verpacht aan een lokale ontwikkelaar van zonne-energie. De boer vertelde dat het land braak ligt door een gebrek aan irrigatie, gecombineerd met een steeds warmer en droger klimaat. 

"“Niemand is verplicht om zijn grond af te staan voor zonnepanelen, het is een vrije keuze”, zei hij. ​"In marginale gebieden als deze is dat van levensbelang.”

Naar schatting ligt in Italië zo'n vier miljoen hectare aan aangewezen landbouwgrond braak. Dat is ongeveer een kwart van het totaal. De reden hiervoor is de slechte bodemkwaliteit, gebrek aan irrigatie en een tekort aan arbeidskrachten.

""Deze regering moet de realiteit van de boeren onder ogen zien: elk jaar worden de klimaatomstandigheden een beetje slechter", vertelde Camillo Rossi, een advocaat die ongeveer 100 hectare van de landbouwgrond van zijn familie heeft verpacht aan een ontwikkelaar van zonne-energie, aan de Financial Times. 

""We hebben niet de mogelijkheid om te irrigeren. Dat was doorslaggevend voor de keuze voor zonnepanelen," voegde hij eraan toe.