EU dient klimaatdoelstelling voor 2040 in vóór COP30, streeft naar 90% emissiereductie

Samenvatting

De Europese Unie heeft zich ertoe verbonden haar broeikasgasemissies tegen 2040 met 90 procent te verminderen ten opzichte van 1990, zoals uiteengezet in haar nieuwe nationaal vastgestelde bijdrage die voorafgaand aan de COP30-klimaattop in Brazilië bij de Verenigde Naties is ingediend. De herziene NDC van de EU omvat tussentijdse doelstellingen zoals een emissiereductie van 66.25 tot 72.5 procent in 2035, gericht op volledige koolstofneutraliteit in 2050, met de nadruk op het koolstofvrij maken van economieën en het wereldwijd uitbreiden van de capaciteit voor hernieuwbare energie.

De Europese Unie heeft formeel een nieuw doel gesteld om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Ze heeft zich ertoe verbonden de netto-uitstoot tegen 2040 met 90 procent te verlagen ten opzichte van het niveau van 1990.

In een nieuwe inzending Aan de Verenigde Naties presenteerde het blok van 27 leden haar nieuwe doelstelling als onderdeel van haar nationaal bepaalde bijdrage (NDC) voorafgaand aan de klimaattop COP30.

De VN-conferentie vindt plaats van 10 tot en met 21 november in Belém, Brazilië. Van alle deelnemende landen wordt verwacht dat zij bijgewerkte NDC's presenteren, die onder de Paris Agreement moet elke vijf jaar worden herzien.

De Raad van de Europese Unie stelde dat de herziene NDC een indicatieve mijlpaal voor 2035 omvat van een emissiereductie van 66.25 tot 72.5 procent, waarmee het traject naar volledige koolstofneutraliteit in 2050 wordt vastgelegd. Het blok bevestigde tevens zijn bestaande doelstelling voor 2030 om de emissies met 55 procent te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990.

De NDC benadrukt de vooruitgang die al is geboekt: hernieuwbare bronnen waren in 2023 goed voor 44 procent van de elektriciteit in de EU, en voor 2024 wordt 47 procent verwacht. Deze winst, aldus de Raad, ondersteunt de focus van COP30 op het koolstofvrij maken van economieën en het wereldwijd uitbreiden van de capaciteit en efficiëntie van hernieuwbare energie.

Tot de tussentijdse doelen behoren een vermindering van het energieverbruik met 11.7 procent in 2030, nuluitstoot van nieuwe auto's in 2035 en een grotendeels fossielvrije energiesector halverwege de eeuw.

De EU is ook van plan om tegen 2030 een netto koolstofput van 310 miljoen ton koolstofdioxide-equivalent te realiseren. Dit betekent dat Europese land- en bosgebieden meer koolstof zullen absorberen dan ze uitstoten. Dit zou neerkomen op een extra jaarlijkse koolstofafvang van 42 miljoen ton ten opzichte van het gemiddelde over de periode 2016-2018.

Koolstofverwijdering – via bossen, bodembeheer en herstel van wetlands – wordt beschreven als essentiële aanvulling op emissiereducties. Dergelijke maatregelen worden ondersteund door de Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), die geld beschikbaar stelt voor duurzame landbouw en koolstofopslag in de bodem.

De bijgewerkte NDC introduceert het nieuwe certificeringskader voor koolstofverwijdering van de EU, dat in 2024 werd aangenomen en de eerste EU-brede normen vastlegt voor het certificeren en verifiëren van koolstofverwijdering. Projecten moeten meetbare, verifieerbare en permanente koolstofvoordelen aantonen, met waarborgen tegen dubbeltelling en claims voor kortetermijnopslag.

Elk gecertificeerd project moet ook biodiversiteitsvoordelen aantonen. Activiteiten zoals het vernatten van veengebieden of het herstellen van bodems moeten ecosystemen versterken en emissies verminderen.

De NDC geeft prioriteit aan binnenlandse koolstofverwijdering, maar staat beperkt gebruik van geverifieerde internationale credits toe, zoals bosherstel of projecten voor hernieuwbare energie in het buitenland, als aanvulling op — en niet als vervanging van — interne reducties.

Deze bepaling kreeg kritiek van Germanwatch, die het omschreef als een maas in de wet die de integriteit van het plan zou kunnen ondermijnen. Toch wint het gebruik van koolstofkredieten in de landbouw aan populariteit, zoals blijkt uit de Internationale Olijvenraad Pilotprogramma om olijfboeren te helpen kredieten te verdienen voor duurzaam landbeheer.

Sommige waarnemers merkten op dat de uiteindelijke overeenkomst het gevolg was van intensieve onderhandelingen tussen de lidstaten, met Le Monde en anderen beschreven het als een product van concessies in plaats van consensus. Critici wezen op de flexibiliteit die werd verleend aan Italiëwaardoor maximaal vijf procent van de reducties afkomstig mag zijn van internationale credits en er een clausule is om de doelstellingen elke twee jaar te herzien.

Ondanks deze compromissen verwelkomden verschillende organisaties en regeringen de doelstelling voor 2040. In Spanje noemden volksgezondheidsorganisaties het ​""een beslissende stap in de volksgezondheid", terwijl in Duitsland de energiebranchevereniging BDEW zei dat de overeenkomst investeringszekerheid biedt. Ook Franse functionarissen prezen de overeenkomst, waarbij minister van Milieu Monique Barbut haar tevredenheid uitsprak over het behoud van de 90 procent-doelstelling.

"“Tijdens de COP30 deze week zullen we onze sterke toewijding aan het Klimaatakkoord van Parijs herbevestigen”, aldus Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie. ​"De wereldwijde transitie naar schone energie is aan de gang en onomkeerbaar. Onze prioriteit is ervoor te zorgen dat deze transitie eerlijk, inclusief en rechtvaardig is.”

Officiële informatie over COP30 is beschikbaar op de UNFCCC-website, met bijbehorende updates samengesteld door de Verenigde Naties hier.